Vaargeulen beheren, natuurvriendelijke rivieroevers aanleggen, snelwegtracés vernieuwen. Het zijn verschillende activiteiten, maar één ding hebben ze gemeen: je hebt hoogtedata nodig. En die hoogtedata wil je visualiseren. Met de Profielentool kan dat. Door het trekken van een lijn over een gebied op de kaart maak je de bodemhoogtes zichtbaar in een dwarsdoorsnede. Martin de Lange, functioneel beheerder bij Rijkswaterstaat, vertelt er meer over en geeft voorbeelden van hoe en waar Rijkswaterstaat de Profielentool inzet.
Profielentool maakt data toegankelijk
Nederland kent verschillende uitgebreide databases met hoogtedata. Dat zijn bijvoorbeeld het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) en de dataverzamelingen met bodemhoogtes voor de Nederlandse vaarwegen. Deze dataverzamelingen worden regelmatig geactualiseerd. Op water gebeurt dat voornamelijk met sonarmetingen vanaf schepen. Over land zijn het vooral vliegtuigen en helikopters die met laseraltimetrie de actuele hoogtes meten.
“De data is beschikbaar”, legt Martin uit. “Maar met de Profielentool is er ook een toegankelijke manier om die data breder te benutten en op een duidelijke manier te visualiseren. Ook voor mensen die niet gewend zijn dagelijks met GIS-informatie te werken.”
Veel viewers met hoogtedata
“Binnen Rijkswaterstaat hebben we erg veel viewers die hoogtedata bevatten”, vertelt Martin verder. “Van de 165 GeoWeb-viewers die we momenteel binnen Rijkswaterstaat actief beheren, gebruiken 60 viewers ook de Profielentool. Dat geeft denk ik een goed idee van het belang van hoogtedata voor onze organisatie. Het feit dat we geen afzonderlijke ArcGIS- of andere licenties nodig hebben voor individueel gebruik via een webbrowser, maakt het daarnaast ook nog eens extra makkelijk en aantrekkelijk om de Profielentool in de viewers toe te passen. Natuurlijk voert het te ver om hier alle toepassingen te bespreken, maar laten we een paar voorbeelden uitlichten.”
Havenhoofden IJmuiden
“Toen GeoWeb nog met de Silverlight-viewer werkte, hadden we al een viewer met het bodemhoogteprofiel voor de havenhoofden in IJmuiden”, blikt Martin terug. “Daarmee was het de voorloper van de toepassing waaruit de huidige Profielentool is ontstaan. Het belang van deze viewer is nog net zo groot als toen. De havenhoofden zijn namelijk verstevigd met basaltblokken die in de loop van de tijd kunnen verschuiven. Met de Profielentool kan Rijkswaterstaat duidelijk in beeld brengen wat de situatie is. Doordat we in de viewer de data over meerdere jaren kunnen ontsluiten, is het ook mogelijk de veranderingen door de tijd heen zichtbaar te maken.” (Zie afbeelding.)
Waterbodematlas
Deze mogelijkheid om veranderingen in bodemhoogtes door tijd zichtbaar te maken is ook van belang in het kader van de Waterbodematlas. Deze online atlas geeft voor onder andere rivieren, kanalen, IJsselmeer en Waddenzee de bodemhoogtes aan. “De viewer biedt onmisbare informatie voor mensen die de waterbodem beheren en de minimale waterdiepte moeten garanderen”, aldus Martin. “Door de actuele bodemligging te visualiseren en, waar nodig, te combineren met data uit andere jaren, ontstaat een goed beeld van wat er allemaal gebeurt op de waterbodem qua sedimentatie of erosie.” (Zie afbeelding.)
Kaderrichtlijn water
Voor de Kaderrichtlijn Water (KRW) heeft Rijkswaterstaat een aparte viewer ontwikkeld. De KRW is een Europese richtlijn die EU-landen verplicht om de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater in goede staat te brengen. “Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat we natuurvriendelijke oevers willen aanleggen”, licht Martin toe. “En om dat zo goed mogelijk te doen, wil je natuurlijk weten waar de rivieroevers geleidelijk aflopen, zodat er planten kunnen groeien. Ook daarvoor gebruiken we de Profielentool.”
Vaarroutes, snelwegen, buisleidingtrajecten
Andere voorbeelden van toepassingen waar Rijkswaterstaat de Profielentool inzet, zijn onder andere het beheer van de (veranderlijke) vaargeulen in het Waddengebied, de vernieuwing van het snelwegtracé A27 tussen Houten en Hooipolder, en de aanleg van grootschalige buisleidingen. “Overal speelt de bodemhoogte een rol”, benadrukt Martin. “En overal helpt de Profielentool deze inzichtelijk te maken.”
Breed inzetbaar
Met de verantwoordelijkheid voor de aanleg en het beheer van een groot deel van de wegen en vaarwegen in Nederland is Rijkswaterstaat ongetwijfeld de grootste gebruiker van de Profielentool. Maar ook voor waterschappen, provincies en gemeenten kan de Profielentool uitkomst bieden. Sommige viewers zijn zelfs breder relevant, en zijn algemeen opengesteld voor gebruik door personen en bedrijven. Een veelgebruikt voorbeeld is de bathymetrie-viewer van Rijkswaterstaat. “Hier kan iedereen vanuit een webbrowser zelf een lijn trekken en een hoogteprofiel genereren”, aldus Martin.
Meer weten
Wil jij weten of (en hoe) de Profielentool voor jou organisatie van nut kan zijn? We laten je graag zien hoe het werkt. Neem contact op met een van onze adviseurs voor een demo en bekijk de voordelen met eigen ogen.
